ข้อดีข้อเสียของการติดโซลาร์บ้าน
ตรวจข้อมูลล่าสุด 21 พ.ย. 2569 · ตัวเลขคำนวณจากอัตราชุดวันที่ 21 พ.ย. 2569
สรุปสั้น ๆ
ข้อดีหลักคือค่าไฟกลางวันลด ไฟที่ใช้เองทุกหน่วยประหยัดได้ราว 4.84 บาท (บ้านค่าไฟ 3,000 บาท)
ข้อเสียหลักคือไฟที่ใช้ไม่ทันมีค่าน้อย ขายคืนได้หน่วยละ 2.20 บาท หรือไม่ได้เงินเลยถ้าการไฟฟ้าไม่รับซื้อ
จะคุ้มหรือไม่ขึ้นกับพฤติกรรมการใช้ไฟของบ้านมากกว่ายี่ห้อแผง
ข้อดี
1. ค่าไฟลดลงทันที
บ้านค่าไฟ 3,000 บาทต่อเดือนที่มีคนอยู่กลางวันบางวัน ติด 5 kW ค่าไฟเหลือเฉลี่ยราว 1,800 บาทต่อเดือน ยังไม่รวมรายได้ขายไฟ ค่าไฟที่ลดเป็นค่าไฟขั้นบนสุดของบ้าน ซึ่งเป็นหน่วยที่แพงที่สุด
2. ปี 2569 มีสิทธิช่วยค่าติดตั้ง
เงินสนับสนุนโซลาร์ภาคประชาชน 50,000 บาท (ระบบ 5–10 kWp) หรือยกเว้นภาษีตามค่าติดตั้งไม่เกิน 200,000 บาท เลือกได้อย่างเดียว ทำให้คืนทุนเร็วกว่าปีก่อน ๆ มาก
3. อายุยาว ดูแลน้อย
แผงไม่มีชิ้นส่วนเคลื่อนไหว ผู้ผลิตรับประกันกำลังผลิตราว 25 ปีขึ้นไป สิ่งที่ต้องทำประจำคือดูยอดผลิตในแอป และล้างแผงเมื่อฝุ่นจับหนา
4. กันค่าไฟขึ้นในอนาคต
ไฟที่ผลิตเองไม่ขึ้นตามค่า Ft ถ้าค่าไฟแพงขึ้น เงินที่ประหยัดได้ก็เพิ่มตาม เครื่องคำนวณสมมติว่าค่าไฟคงที่ ตัวเลขคืนทุนจึงค่อนข้างระมัดระวัง (ปรับค่าไฟขึ้นต่อปีได้ในตั้งค่าเพิ่มเติม)
5. ขายไฟส่วนเกินได้
เข้าโครงการขายไฟคืนได้หน่วยละ 2.20 บาท สัญญา 20 ปี ไฟที่ใช้ไม่ทันจึงไม่สูญเปล่า ถ้าการไฟฟ้ารับซื้อในพื้นที่ของคุณ
ข้อเสีย
1. ค่าไฟกลางคืนไม่ลด
แผงผลิตไฟเฉพาะตอนมีแดด ไฟที่ใช้ตอนเย็นและกลางคืนยังต้องซื้อเท่าเดิม บ้านที่ไม่มีใครอยู่กลางวันใช้ไฟจากแผงได้ทันทีแค่ราว 28% ของที่ผลิต
2. ไฟส่วนเกินมีค่าน้อย
ไฟที่ใช้เองประหยัดได้ราวหน่วยละ 4.84 บาท แต่ไฟส่วนเกินขายได้แค่ 2.20 บาท ขายได้ไม่เกิน 5 kW ต่อมิเตอร์ และการไฟฟ้าตรวจความพร้อมของสายในพื้นที่ก่อน ไม่ได้รับซื้อทุกบ้าน
3. ต้องจ่ายก้อนใหญ่ก่อน
ระบบ 5 kW ราคากลางราว 140,000 บาท เงินสนับสนุนได้คืนหลังการไฟฟ้าเชื่อมต่อระบบ ไม่ได้ลดราคาตอนจ่าย ถ้าไม่มีเงินก้อนมีสินเชื่อดอกเบี้ยต่ำของธนาคารในโครงการ
4. ต้องเปลี่ยนอินเวอร์เตอร์
อินเวอร์เตอร์อายุสั้นกว่าแผง เราประมาณว่าต้องเปลี่ยนราวปีที่ 12 ค่าใช้จ่ายราว 30,000 บาทสำหรับระบบ 5 kW (ราคาประมาณของเรา ยังไม่มีแหล่งอ้างอิงทางการ) และแผงผลิตไฟลดลงปีละราว 0.5%
5. ไฟดับแล้วใช้ไม่ได้
ระบบ On-grid หยุดทำงานเมื่อไฟการไฟฟ้าดับ ถ้าต้องการไฟสำรองต้องลงทุนแบตเตอรี่เพิ่ม ซึ่งมักไม่คุ้มในแง่เงิน
6. ความเสี่ยงจากงานติดตั้ง
หลังคารั่ว สายไฟเดินไม่เรียบร้อย หรือผู้ติดตั้งปิดกิจการ ทำให้เคลมประกันยาก เลือกผู้ติดตั้งที่ขึ้นทะเบียนกับการไฟฟ้า และขอรับประกันงานติดตั้งเป็นลายลักษณ์อักษร
7. ย้ายบ้านลำบาก
แผงผูกกับหลังคาและมิเตอร์ของบ้าน ถ้าย้ายบ้านก่อนคืนทุน การถอดไปติดที่ใหม่มีค่าใช้จ่ายและต้องขออนุญาตใหม่ คนเช่าบ้านจึงมักไม่คุ้ม
ต้องดูแลอะไรบ้าง
• ฝุ่นทำให้ผลิตไฟลดลง งานวิจัยในไทยพบราว 3–6% ต่อเดือนในหน้าแล้ง (วัดที่โซลาร์ฟาร์ม) หน้าฝนฝนช่วยล้างให้
• ล้างด้วยน้ำเปล่าและผ้านุ่มหรือแปรงขนอ่อน ไม่ใช้ผงขัดหรือน้ำยาเคมี ไม่ใช้น้ำแรงดันสูง
• ล้างตอนเช้าตรู่หรือเย็น ไม่ล้างตอนแผงร้อนกลางวัน เพราะน้ำเย็นบนกระจกร้อนเสี่ยงร้าว
• อย่าเดินบนแผง และระวังไฟฟ้ากระแสตรงจากแผง ถ้าหลังคาสูงหรือชันให้จ้างผู้ติดตั้งล้าง
ดูยอดผลิตในแอปของอินเวอร์เตอร์เป็นระยะ ถ้าวันแดดดีแต่ผลิตได้น้อยกว่าปกติมาก อาจเป็นฝุ่น เงาใหม่ หรืออุปกรณ์เสีย ให้ผู้ติดตั้งตรวจระหว่างยังอยู่ในประกัน
ข้อดีข้อเสียทั้งหมดนี้รวมกันเป็นตัวเลขเดียวได้: ระยะคืนทุนของบ้านคุณ กรอกค่าไฟและพฤติกรรมการใช้ไฟ แล้วเครื่องคำนวณจะคิดทั้งไฟที่ใช้เอง ไฟส่วนเกิน สิทธิ และค่าเปลี่ยนอินเวอร์เตอร์ให้
คำถามที่พบบ่อย
แผงโซลาร์อยู่ได้กี่ปี
ผู้ผลิตมักรับประกันกำลังผลิต 25–30 ปี โครงการโซลาร์ภาคประชาชนกำหนดให้รับประกันกำลังผลิตไม่ต่ำกว่า 80% ที่ 25–30 ปี ส่วนอินเวอร์เตอร์อายุสั้นกว่า เครื่องคำนวณจึงคิดค่าเปลี่ยนอินเวอร์เตอร์ราวปีที่ 12
ติดโซลาร์แล้วหลังคารั่วไหม
ถ้าติดตั้งถูกวิธีไม่ควรรั่ว แต่จุดยึดรางกับหลังคาเป็นจุดเสี่ยง ควรขอรับประกันงานติดตั้งและการรั่วซึมเป็นลายลักษณ์อักษร และให้ผู้ติดตั้งตรวจหลังคาก่อนติด
ไฟดับแล้วโซลาร์ยังใช้ได้ไหม
ระบบ On-grid ที่บ้านส่วนใหญ่ติด จะหยุดจ่ายไฟเมื่อไฟการไฟฟ้าดับเพื่อความปลอดภัยของช่างที่ซ่อมสายไฟ ถ้าต้องการใช้ไฟตอนไฟดับต้องเป็นระบบ Hybrid ที่มีแบตเตอรี่